Tarczyca a menopauza

choroby gruczołu tarczycowego występują od 5 – 8 razy częściej w populacji kobiet niż mężczyzn. Dotyczą one zarówno zaburzeń budowy, jak i czynności gruczołu tarczowego. W okresie poprzedzającym menopauzę pojawiają się objawy wypadowe, które mogą naśladować inne choroby bądź zaburzenia czynnościowe, np. nerwicę, zaburzenia czynności tarczycy. Objawy wieku około menopauzalnego można uszeregować od najczęstszych:

• 92% – rozdrażnienie
• 88% – znużenie
• 78% – depresja
• 71% – bóle głowy
• 68% – uderzenia krwi do głowy – fale gorąca
• 64% – zaburzenia pamięci
• 61% – przyrost masy ciała
• 51% – zaburzenia snu
• 48% – bóle kręgosłupa i stawów
• 46% – zlewne poty
• 44% – kołatania serca
• 42% – napady płaczu
• 37% – zaparcia
• 20% – bolesne oddawanie moczu
• 20% – zmniejszenie libido

Wiele z tych objawów jest typowych dla nadczynności lub niedoczynności tarczycy.

Proces starzenia charakteryzuje stopniowy zanik wielu narządów. Z upływem lat zmniejsza się zarówno struktura, jak i czynność wydzielania tarczycy. Zmiany tarczycy polegają na zmniejszeniu liczby komórek nabłonka pęcherzykowego oraz zwiększeniu ilości tkanki łącznej i nacieków z komórek zwanych limfocytami . Wzrasta także częstość występowania zmian guzowych w tarczycy, wyczuwalnych jako nierówności konsystencji gruczołu podczas obmacywania palcami. W gruczole tarczycowym wytwarzane sa dwa hormony: tyrozyna i trijodotryna. Hormony tarczycy oddziałują na wszystkie komórki w organizmie, ale najbardziej wrażliwy na ich działanie jest układ krążenia.

Wole nietoksyczne
Powiększenie gruczołu tarczowego przy zachowaniu jego prawidłowej czynności wydzielniczej – zwane również wolem prostym lub obojętnym, było najczęstszą patologią gruczołu tarczowego w Polsce w okresie, gdy powstawał niedobór jodu. kobiety, będące obecnie w wieku okołomenopauzalnym, we wcześniejszym okresie swojego życia, nie otrzymywały właściwych ilości jodu, istniało więcej u nich pewne prawdopodobieństwo uformowania się wola. Profilaktyka wolowa nie zlikwiduje istniejącego wola dużych rozmiarów, szczególne nierównomiernie powiększonego, ze spora ilością tkanki łącznej, z uformowanymi guzami. Może zapobiec dalszemu  powiększeniu się gruczołu tarczowego, lecz raczej nie powoduje całkowitego wyeliminowania wola. Dlatego dziś u kobiet w okresie okołomenopauzalnym wole stwierdza się wcale nierzadko. Obecności wola nietoksycznego zwykle nie towarzyszą żadne objawy kliniczne. W przypadku wola ogromnych rozmiarów mogą występować objawy ucisku na tchawicę. Preparaty hormonów tarczycy w leczeniu wola guzowatego nietoksycznego u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, a zwłaszcza u osób starszych niezależnie od płci, należy stosować z dużą ostrożnością, ze względu na możliwość przekształcenia wola guzowego nietoksycznego w wole toksyczne, czyli takie, w którego przebiegu  występuje nadczynność tarczycy. Z kolei nadczynność tarczycy może prowadzić do obniżenia masy kostnej. Wskazane do leczenia operacyjnego są: wole dużych rozmiarów, zwłaszcza wole guzkowe i nieprawidłowe, czy tez niepokojące badania cytologiczne.

Zapalenie tarczycy

U kobiet przed menopauza może wystąpić kilka rodzajów zapalenia tarczycy.

• podostre zapalenie tarczycy – odmiennej etiologii wirusowej, charakteryzuje się:

- znaczną bolesnością w przedniej okolicy szyi
- bólom towarzyszy uczucie dławienia i duszenia
- podwyższona ciepłotą ciała
- poczuciem poważnej choroby

• ostre zapalenie tarczycy – jest choroba bardzo ciężką i niebezpieczną, towarzysza jej:

- bardzo bolesny guz w okolicy szyi i wysoka gorączka
Ta postać zapalenia tarczycy wymaga natychmiastowego leczenia antybiotykami, a nierzadko interwencji chirurgicznej.

• przewlekłe zapalenie tarczycy może wystąpić w każdym wieku i prawie zawsze prowadzi  do niedoczynności tarczycy. Niedoczynność tarczycy na tle autoimmunologicznym jest szczególnie częsta u osób starszych. Nierzadko również występuje u osób w wieku przed menopauzalnym.

Nadczynność tarczycy

Objawy:

• kołatanie serca
• zlewne poty
• rozdrażnienie
• kołatania serca
• uderzenia krwi do głowy
• zaburzenia snu

Powyższe objawy mogą przypominać objawy podobne do menopauzy. Objawy z wiekiem stają się bardziej dyskretne i wtedy przebieg nadczynności tarczycy może być skąpo objawowy. Najczęstsza maską kliniczną tej choroby u ludzi starszych sa zaburzenia ze strony układu krążenia, czyli zespół tarczycowo – sercowy. może się on objawiać wyłącznie zaburzeniami rytmu serca. U kobiet w wieku okołomenopauzalnym  i u ludzi w wieku podeszłym nadczynność tarczycy  jest mniejszym problemem niż skąpo objawowej niedoczynności tarczycy. W przypadku skąpoobjawowej nadczynności tarczycy stwierdza się obniżone stężenie TSH przy prawidłowym stężeniu hormonów tarczycy. Objawy kliniczne tego stanu sa trudne do zaobserwowania. Uważa się, że u kobiet w wieku okołomenopauzalnym należy choć raz wykonywać oznaczenie stężenia TSH w celu wykluczenia zaburzeń czynności gruczołu tarczowego, zwłaszcza tych dających bardzo skąpe objawy.

Nowotwory tarczycy

Częstość nowotworów, w tym także nowotworów tarczycy wzrasta wraz z wiekiem. Rak tarczycy stanowi zaledwie 1% wszystkich nowotworów, lecz ponad 90% nowotworów układu wydzielania wewnętrznego. Do czynników sprzyjających powstawaniu nowotworom tarczycy zaliczamy:

• niedobór jodu
• naświetlanie okolicy szyi
• predyspozycje genetyczne

choroby tarczycy występują częściej u kobiet niz u mężczyzn. W okresie menopauzalnym szczególnie znaczenia nabierają zaburzenia czynności tarczycy, które w związku ze zmianami hormonalnymi typowymi dla tego czasu – mogą ulec nasileniu.