Menopauza

Twój układ hormonalny zmienia się z wiekiem, tak tez zmienia się cały organizm. Powodem tego jest fakt, że hormony w sposób pośredni lub bezpośredni oddziałują na wszystkie tkanki organizmu. Kiedy obniża się poziom estrogenów i progesteronu, roznoszonych dzięki krążeniu krwi, narządy reagują na to różnorodnymi zmianami.

niektóre kobiety z tendencja do posiadania przez całe życie wysokiego poziomu estrogenów nie odczuwają praktycznie oznak związanych z menopauza . Inne reagują drastycznie, nadmiernie odczuwają bodźce płynące z ciała i nie maja nad nimi kontroli.  75 do 80 % wszystkich kobiet przechodzi uderzenia fal gorąca w okresie przed lub pomenopauzalnym. Uderzenia fali gorąca, czy wypieki na twarzy określa się terminem:  chwiejność naczyniowo-ruchowa, a polegają one na wrażeniu nagłego napływu fali gorąca  do górnej części ciała, szczególnie do ramion, szyi, głowy. Skóra ulega zaczerwienieniu, pojawiają się rumieńce, a następnie pokrywa się ona potem. Pocenie się skóry jest normalnym sposobem organizmu na pozbycie się nadmiaru ciepła, dlatego po fali gorąca pojawiają się dreszcze.

Dlaczego pojawiają się dreszcze?

Wyniki badań wskazują na istotny udział podwzgórza jako  regulatora ciepłoty ciała. Przed i po menopauzie podwzgórze uwalnia większe ilości hormonu GnRH, który wyzwala każdego miesiąca nowy cykl menstruacyjny. Jeśli pojawiają się wyrzuty GnRH do krwi, to pojawiają się tez uderzenia gorąca. W rzeczywistości podwzgórze próbuje wtedy pobudzić pozbawione komórek jajowych jajniki do produkcji estrogenów i progesteronu. Przypuszczalnie  substancje chemiczne w mózgu stymuluja zarówno pulsacyjne uwalnianie hormonów, jak i występowanie uderzeń gorąca do głowy.

Możliwe jest też, że uderzenia gorąca wynikają z dysfunkcji podwzgórza. Uwalnianie GnRH w kombinacji z innymi hormonami może zaburzać zdolność organizmu do do utrzymywania stałej temperatury ciała.

Uderzenie fali gorąca może trwać  około 4-5 minut. Najbardziej typowe uderzenia fali gorąca  pojawiaja się między 6 a 8 rano i 6 a 10 wieczorem. Czas i charakter pojawiających sie fal gorąca jest całkowicie indywidualny.

Co robic gdy pojawiaja się fale gorąca?

1. Ubieraj się warstwowo, na „cebulkę”. Sposób ten pozwala Ci na zdejmowanie wierzchnich warstw ubrania , kiedy czujesz , że jesteś przegrzana  oraz na zakłądanie ich , gdy zaczynasz marznąć.
2. Używaj odzieży z włóknem naturalnym
3. Wypijaj dostateczną ilość płynów zwłaszcza wody, soków, mleka jeśli nie masz nietolerancji na laktozę, unikaj kofeiny i alkoholu, które rozszerzają naczynia włosowate i podnoszą temperaturę ciała
4. Unikaj ostrych pikantnych potraw, także rozszerzają naczynia włosowate przez co zwiększa się potliwość
5. Stosuj okłady z zimnej wody lub worków z lodem na policzki, czoło w czasie uderzenia gorąca
6. Poznaj rytm własnych uderzeń gorąca

Tarczyca a menopauza

choroby gruczołu tarczycowego występują od 5 – 8 razy częściej w populacji kobiet niż mężczyzn. Dotyczą one zarówno zaburzeń budowy, jak i czynności gruczołu tarczowego. W okresie poprzedzającym menopauzę pojawiają się objawy wypadowe, które mogą naśladować inne choroby bądź zaburzenia czynnościowe, np. nerwicę, zaburzenia czynności tarczycy. Objawy wieku około menopauzalnego można uszeregować od najczęstszych:

• 92% – rozdrażnienie
• 88% – znużenie
• 78% – depresja
• 71% – bóle głowy
• 68% – uderzenia krwi do głowy – fale gorąca
• 64% – zaburzenia pamięci
• 61% – przyrost masy ciała
• 51% – zaburzenia snu
• 48% – bóle kręgosłupa i stawów
• 46% – zlewne poty
• 44% – kołatania serca
• 42% – napady płaczu
• 37% – zaparcia
• 20% – bolesne oddawanie moczu
• 20% – zmniejszenie libido

Wiele z tych objawów jest typowych dla nadczynności lub niedoczynności tarczycy.

Proces starzenia charakteryzuje stopniowy zanik wielu narządów. Z upływem lat zmniejsza się zarówno struktura, jak i czynność wydzielania tarczycy. Zmiany tarczycy polegają na zmniejszeniu liczby komórek nabłonka pęcherzykowego oraz zwiększeniu ilości tkanki łącznej i nacieków z komórek zwanych limfocytami . Wzrasta także częstość występowania zmian guzowych w tarczycy, wyczuwalnych jako nierówności konsystencji gruczołu podczas obmacywania palcami. W gruczole tarczycowym wytwarzane sa dwa hormony: tyrozyna i trijodotryna. Hormony tarczycy oddziałują na wszystkie komórki w organizmie, ale najbardziej wrażliwy na ich działanie jest układ krążenia.

Wole nietoksyczne
Powiększenie gruczołu tarczowego przy zachowaniu jego prawidłowej czynności wydzielniczej – zwane również wolem prostym lub obojętnym, było najczęstszą patologią gruczołu tarczowego w Polsce w okresie, gdy powstawał niedobór jodu. kobiety, będące obecnie w wieku okołomenopauzalnym, we wcześniejszym okresie swojego życia, nie otrzymywały właściwych ilości jodu, istniało więcej u nich pewne prawdopodobieństwo uformowania się wola. Profilaktyka wolowa nie zlikwiduje istniejącego wola dużych rozmiarów, szczególne nierównomiernie powiększonego, ze spora ilością tkanki łącznej, z uformowanymi guzami. Może zapobiec dalszemu  powiększeniu się gruczołu tarczowego, lecz raczej nie powoduje całkowitego wyeliminowania wola. Dlatego dziś u kobiet w okresie okołomenopauzalnym wole stwierdza się wcale nierzadko. Obecności wola nietoksycznego zwykle nie towarzyszą żadne objawy kliniczne. W przypadku wola ogromnych rozmiarów mogą występować objawy ucisku na tchawicę. Preparaty hormonów tarczycy w leczeniu wola guzowatego nietoksycznego u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, a zwłaszcza u osób starszych niezależnie od płci, należy stosować z dużą ostrożnością, ze względu na możliwość przekształcenia wola guzowego nietoksycznego w wole toksyczne, czyli takie, w którego przebiegu  występuje nadczynność tarczycy. Z kolei nadczynność tarczycy może prowadzić do obniżenia masy kostnej. Wskazane do leczenia operacyjnego są: wole dużych rozmiarów, zwłaszcza wole guzkowe i nieprawidłowe, czy tez niepokojące badania cytologiczne.

Zapalenie tarczycy

U kobiet przed menopauza może wystąpić kilka rodzajów zapalenia tarczycy.

• podostre zapalenie tarczycy – odmiennej etiologii wirusowej, charakteryzuje się:

- znaczną bolesnością w przedniej okolicy szyi
- bólom towarzyszy uczucie dławienia i duszenia
- podwyższona ciepłotą ciała
- poczuciem poważnej choroby

• ostre zapalenie tarczycy – jest choroba bardzo ciężką i niebezpieczną, towarzysza jej:

- bardzo bolesny guz w okolicy szyi i wysoka gorączka
Ta postać zapalenia tarczycy wymaga natychmiastowego leczenia antybiotykami, a nierzadko interwencji chirurgicznej.

• przewlekłe zapalenie tarczycy może wystąpić w każdym wieku i prawie zawsze prowadzi  do niedoczynności tarczycy. Niedoczynność tarczycy na tle autoimmunologicznym jest szczególnie częsta u osób starszych. Nierzadko również występuje u osób w wieku przed menopauzalnym.

Nadczynność tarczycy

Objawy:

• kołatanie serca
• zlewne poty
• rozdrażnienie
• kołatania serca
• uderzenia krwi do głowy
• zaburzenia snu

Powyższe objawy mogą przypominać objawy podobne do menopauzy. Objawy z wiekiem stają się bardziej dyskretne i wtedy przebieg nadczynności tarczycy może być skąpo objawowy. Najczęstsza maską kliniczną tej choroby u ludzi starszych sa zaburzenia ze strony układu krążenia, czyli zespół tarczycowo – sercowy. może się on objawiać wyłącznie zaburzeniami rytmu serca. U kobiet w wieku okołomenopauzalnym  i u ludzi w wieku podeszłym nadczynność tarczycy  jest mniejszym problemem niż skąpo objawowej niedoczynności tarczycy. W przypadku skąpoobjawowej nadczynności tarczycy stwierdza się obniżone stężenie TSH przy prawidłowym stężeniu hormonów tarczycy. Objawy kliniczne tego stanu sa trudne do zaobserwowania. Uważa się, że u kobiet w wieku okołomenopauzalnym należy choć raz wykonywać oznaczenie stężenia TSH w celu wykluczenia zaburzeń czynności gruczołu tarczowego, zwłaszcza tych dających bardzo skąpe objawy.

Nowotwory tarczycy

Częstość nowotworów, w tym także nowotworów tarczycy wzrasta wraz z wiekiem. Rak tarczycy stanowi zaledwie 1% wszystkich nowotworów, lecz ponad 90% nowotworów układu wydzielania wewnętrznego. Do czynników sprzyjających powstawaniu nowotworom tarczycy zaliczamy:

• niedobór jodu
• naświetlanie okolicy szyi
• predyspozycje genetyczne

choroby tarczycy występują częściej u kobiet niz u mężczyzn. W okresie menopauzalnym szczególnie znaczenia nabierają zaburzenia czynności tarczycy, które w związku ze zmianami hormonalnymi typowymi dla tego czasu – mogą ulec nasileniu.